Kısaca
Sistem odası kurulumu, sunucu ve ağ cihazlarının barındığı odanın rack kabinet, kablo düzeni, kesintisiz güç (UPS), PDU, soğutma, ortam izleme ve erişim kontrolüyle planlanıp kurulmasıdır. Yeni ofise taşınan veya mevcut odasını düzenlemek isteyen şirketler içindir. CybUP olarak yerleşimi tasarlıyor, rack ve cihaz montajını yapıyor, izleme ve etiketlemeyle teslim ediyoruz.
İyi bir sistem odasında neler bulunur?
İyi bir sistem odasında cihazlar düzenli bir rack kabinette durur, her biri kesintisiz güce bağlıdır, sıcak hava odadan uzaklaştırılır, sıcaklık ve nem izlenir ve odaya kimin girdiği bilinir. Bunların hiçbiri lüks değildir; çoğu küçük bir odada da uygulanabilir.
Tipik bir sorun şöyle başlar: Cuma akşamı klima arızalanır, hafta sonu oda ısınır, pazartesi sabahı sunuculardan biri kendini kapatmış olarak bulunur. Sıcaklık sensörü ve bir uyarı e-postası bu tabloyu ilk saatte haber verirdi.
Kişisel verilerin işlendiği sunucuların bulunduğu odalar için KVKK’nın Kişisel Veri Güvenliği Rehberi, sunucu ve yedekleme cihazlarının ek güvenlik önlemleri olan bir odada tutulmasını, ortamın yangın ve sel gibi dış risklere karşı korunmasını ve giriş çıkışların kayıt altına alınmasını önerir. Sistem odası tasarımı bu yüzden KVKK teknik tedbirleriyle de doğrudan ilgilidir.
Rack kabinet nasıl seçilir ve yerleştirilir?
Rack seçimi cihazların derinliği, toplam U yüksekliği ve kablo yoğunluğuyla yapılır. Sunucu barındıracak kabinetlerde derinlik sunucu raylarına uygun olmalıdır; yoğun patch alanı olan ağ kabinetlerinde ise kenarlarda dikey kablo düzenleyici için yer bırakan daha geniş kabinetler işi kolaylaştırır.
Yerleşimde ağır cihazlar (UPS, sunucular) alta, patch paneller ve switch’ler üste gelir. Patch panel ile switch arasına yatay kablo düzenleyici konur; böylece her patch kablo kendi kısa yolunu izler. Boş U alanları kör panelle kapatılır, çünkü açık bırakılan boşluklardan sıcak hava kabinetin önüne geri döner.
Örneğin 60 kişilik bir ofisin sistem odasını düşünelim: bir ağ kabineti (firewall, iki switch, dört patch panel) ve bir sunucu kabineti (iki sunucu, bir yedekleme cihazı, UPS). Odaya gelen yapısal kablolama hatları ağ kabinetine, sunucu bağlantıları kabinetler arası düzenli bir kanaldan geçer.
UPS, PDU ve güç dağıtımı nasıl planlanır?
Güç planı, cihazların toplam tüketimini ve kesintide ne kadar süre çalışmaları gerektiğini hesaplayarak başlar. UPS bu iki değere göre seçilir; amaç kısa kesintileri hiç hissettirmemek, uzun kesintide ise sunucuları düzgün kapatacak zamanı kazanmaktır. UPS’in ağ kartı üzerinden sunuculara kapatma sinyali gönderilmesi bu planın parçasıdır.
Rack içinde güç PDU’larla dağıtılır. İki güç kaynağı olan sunucu ve switch’ler iki ayrı PDU’ya, mümkünse iki ayrı beslemeye bağlanır; tek PDU arızası cihazı durdurmaz. Ölçümlü PDU’lar kabinetin ne kadar yük çektiğini gösterir ve aşırı yüklemeyi önceden fark etmeyi sağlar.
Odaya gelen elektrik hattı, sigorta ve pano işleri yetkili elektrik ekibiyle koordineli yapılır; biz cihazların gücünü, UPS’i ve PDU dağılımını planlayıp onların uygulayacağı ihtiyaç listesini çıkarıyoruz.
Sistem odası soğutması nasıl olmalı?
Soğutmada temel kural, cihazların önünden soğuk hava alıp arkasından sıcak hava atmasına izin vermektir. Rack’ler aynı yöne bakacak şekilde yerleştirilir, sıcak hava egzozu doğrudan klimanın emişine yönlendirilir, kabinet önleri ve arkaları kör panellerle düzenli tutulur.
Ofis kliması gece kapanan, konfor amaçlı bir cihazdır; sistem odası ise yılın her günü ısı üretir. Odaya sürekli çalışacak bir klima, mümkünse yedekli ikinci bir ünite planlanmalıdır. Klima kapasitesinin seçimi ve montajı iklimlendirme firmasının işidir; biz cihazların ısı yükünü, hava akış yönünü ve sensör yerlerini belirleyerek bu seçimi doğru verilerle yapmanızı sağlıyoruz.
Daha büyük veri merkezi projelerinde ANSI/TIA-942 gibi altyapı standartları referans alınır. Bir ofis sistem odası bu ölçekte olmasa da aynı ilkeler (ayrık güç, hava akışı, kablo düzeni, erişim kontrolü) küçük ölçekte de geçerlidir.
“TIA-942 applies to all data center types ranging from hyperscale to colocation to enterprise facilities and covers architecture, telecommunications, power, cooling, fire protection, physical security, safety and monitoring.”
TIA-942, hiper ölçekli tesislerden ortak yerleşim (colocation) ve kurumsal tesislere kadar tüm veri merkezi türlerine uygulanır; mimari, telekomünikasyon, güç, soğutma, yangından korunma, fiziksel güvenlik, emniyet ve izleme konularını kapsar.
Ortam izleme ve erişim kontrolü nasıl kurulur?
Ortam izleme, sistem odasında bir şey ters gittiğinde bunu birinin fark etmesini sağlar. Sıcaklık ve nem sensörleri, su kaçağı sensörü, kapı kontağı ve UPS durumu bir izleme sistemine bağlanır; eşik aşıldığında e-posta veya mesajla uyarı gider. Bunu çoğu zaman Zabbix ile sunucu ve ağ izlemesiyle aynı ekranda topluyoruz.
Erişim kontrolünde oda kilitli tutulur, girişler kartlı geçiş veya en azından bir kayıt defteriyle izlenir, mümkünse oda bir kamera görüş alanında olur. Kabinetlerin kilitli olması ve anahtarların kimde olduğunun bilinmesi de basit ama etkili bir önlemdir.
- Sıcaklık ve nem sensörleri (kabinet ön ve arka yüzü)
- Su kaçağı sensörü ve kapı kontağı
- UPS ve PDU durum izleme
- Eşik aşımında e-posta veya mesaj uyarısı
Sistem odası kurulumu nasıl ilerler?
Kurulum keşifle başlar: odanın ölçüleri, elektrik ve iklimlendirme imkanları, kablo girişleri ve mevcut cihazlar incelenir. Ardından rack yerleşim çizimi ve güç planı hazırlanır; elektrik ve klima için ihtiyaç listesi ilgili ekiplere verilir.
Montaj gününde rack’ler kurulur, cihazlar raylarına yerleştirilir, güç ve veri kabloları düzenlenip etiketlenir. Mevcut bir odayı yeniliyorsak geçişi mesai dışında ve cihaz cihaz yapıyoruz. Keşif ve inceleme ücretsizdir; kapsam netleşince yazılı teklif veriyoruz.
Teslim ettiklerimiz
- Oda ve rack yerleşim çizimi, U bazında cihaz yerleşimi
- Rack kabinet montajı, kör paneller, yatay ve dikey kablo düzenleyiciler
- UPS ve PDU yerleşimi, çift güç kaynaklı cihazların ayrık beslemesi, kapatma senaryosu
- Güç ve veri kablolarının düzenlenmesi ve etiketlenmesi
- Sıcaklık, nem, su kaçağı ve kapı sensörleriyle ortam izleme ve uyarılar
- Elektrik ve iklimlendirme ekipleri için ihtiyaç listesi
- Teslim belgesi: cihaz listesi, port ve güç eşleşmeleri, fotoğraflı durum
Nasıl çalışıyoruz
- 1
Keşif
Odayı, elektrik ve klima durumunu, kablo girişlerini ve cihaz listesini yerinde inceliyoruz.
- 2
Tasarım
Rack yerleşimini, güç planını, hava akışını ve izleme noktalarını çizim üzerinde netleştiriyoruz.
- 3
Koordinasyon
Elektrik ve iklimlendirme işleri için ihtiyaç listesini ilgili ekiplere veriyor, takvimi birleştiriyoruz.
- 4
Montaj
Rack’leri kuruyor, cihazları taşıyor, kabloları düzenliyor ve etiketliyoruz.
- 5
İzleme ve teslim
Sensörleri ve uyarıları devreye alıyor, kesinti testini yapıyor ve belgeleri teslim ediyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Küçük bir ofis için ayrı sistem odası şart mı?
Şart değil, ama cihazların kilitli bir kabinette, kesintisiz güce bağlı ve yeterli havalandırmayla durması gerekir. Az cihazı olan ofislerde duvar tipi kabinet ve doğru konumlandırılmış bir UPS çoğu zaman yeterlidir.
Mevcut dağınık sistem odamızı düzenleyebilir misiniz?
Evet. Önce cihazların ve kabloların envanterini çıkarıyor, yeni yerleşimi planlıyor, ardından düzenlemeyi mesai dışında aşamalı olarak yapıyoruz. Gereksiz kabloları söküyor, kalanları etiketliyoruz.
Elektrik ve klima işlerini de siz mi yapıyorsunuz?
Rack, UPS, PDU, kablo düzeni ve izleme bizde. Elektrik panosu, hat çekimi ve klima montajı ilgili yetkili ekipler tarafından yapılır; biz ihtiyaçları belirleyip bu ekiplerle koordinasyonu sağlıyoruz.
Sistem odası kurulumu sırasında kesinti olur mu?
Yeni bir odada kesinti olmaz. Mevcut odanın yenilenmesinde cihazlar sırayla taşınır; her cihaz için kısa bir kesinti planlanır ve mesai dışında yapılır.
Sistem odası kurulumu fiyatı nedir?
Kapsamı inceledikten sonra yazılı teklif veriyoruz; keşif ve inceleme ücretsiz. Rack sayısı, UPS ve izleme ihtiyacı, mevcut odadaki iş miktarı teklifi belirler.
Sistem odası KVKK açısından neden önemli?
Kişisel verilerin bulunduğu sunucular fiziksel olarak da korunmalıdır. KVKK’nın veri güvenliği rehberi, bu cihazların ek önlemleri olan bir odada tutulmasını ve girişlerin kayıt altına alınmasını önerir. Kilitli oda ve kabinet, giriş kaydı ve ortam izleme bu önlemlerin somut karşılığıdır.
Hangi şehirlerde hizmet veriyorsunuz?
Sistem odası kurulumu yerinde yapılan bir iş olduğu için öncelikli olarak İstanbul’da çalışıyoruz. Ortam izleme ve uyarı ayarlarının bir kısmı uzaktan da yapılabilir; İstanbul dışı projeleri ayrıca değerlendiriyoruz.