Kısaca
Hyper-V kurulumu, Windows Server’daki Hyper-V rolüyle sanal makinelerin çalışacağı host ya da cluster’ın tasarlanıp devreye alınmasıdır. VMware lisans modelini yeniden değerlendiren, mevcut Windows Server lisansından yararlanmak isteyen şirketler için uygundur. CybUp; Failover Clustering, Cluster Shared Volume, live migration ve Hyper-V Replica kurulumunu yapar, VMware’den geçişi test ederek kademeli yürütür.
Hyper-V kurulumu nedir, kimler için uygundur?
Hyper-V kurulumu, Windows Server üzerinde Hyper-V rolünü açıp sanal anahtarları, depolamayı ve yönetim araçlarını üretime hazır hale getirmektir. Rolü eklemek birkaç dakikalık iştir; asıl iş, ağ kartlarının nasıl gruplanacağına, sanal disklerin nerede duracağına, yedeğin nasıl alınacağına ve bir host arızalandığında ne olacağına baştan karar vermektir.
Tipik müşteri profili şöyle: 30-200 kullanıcılı, dosya sunucusu, ERP, muhasebe veritabanı, belki bir RDS sunucusu çalıştıran ve zaten Windows Server lisansı alan bir şirket. Bu yapıda hipervizör olarak Hyper-V’yi seçmek yönetim araçlarını tek aileye toplar; Active Directory, yedekleme ve izleme aynı ekosistemde kalır.
Hyper-V her durumda doğru cevap değil. Ortamınızda VMware’e bağlı bir ürün, belirli bir donanım sürücüsü ya da üreticinin yalnızca vSphere’i desteklediği bir uygulama varsa bunu inceleme aşamasında açıkça söylüyoruz. Kalmak daha mantıklıysa VMware ESXi tarafında devam etmek de bir seçenek.
Şirketler neden VMware’den Hyper-V’ye geçiyor?
Geçişin en sık nedeni lisans modelindeki değişiklik. VMware, Broadcom bünyesine geçtikten sonra Ocak 2024’te kalıcı (perpetual) lisans satışını sonlandırdığını ve ürünlerini abonelik tabanlı VMware Cloud Foundation ile VMware vSphere Foundation paketlerinde topladığını duyurdu. Birçok bağımsız ürün tek başına satılmaz oldu.
Bu değişiklik her şirketi aynı şekilde etkilemiyor. Bazıları için yeni paket mantıklı; bazıları ise yalnızca birkaç host üzerinde temel sanallaştırma kullandığı halde sözleşme yapısının değiştiğini görüyor ve alternatifleri tartıyor. Microsoft da kendi VM Conversion belgesinde sanallaştırma platformunu tek hipervizörde toplayıp lisans maliyetini azaltmak isteyen kurumları bu aracın hedef senaryoları arasında sayıyor.
Bizim yaklaşımımız karar vermeden önce hesap yapmak: kaç host, kaç çekirdek, kaç sanal makine, hangi Windows Server sürümü ve lisans hakkı elinizde. Bu tabloyu çıkarıp iki seçeneğin teknik ve işletme farklarını yazılı olarak önünüze koyuyoruz. Lisans fiyatını üretici ya da bayiniz verir; biz hangi lisansın gerektiğini netleştiririz.
Hyper-V cluster nasıl kurulur?
Yüksek erişilebilirlik isteniyorsa iki veya daha fazla Hyper-V host’u Windows Server Failover Clustering ile tek bir küme haline getiriyoruz. Bir düğüm çöktüğünde cluster servisi o düğümdeki sanal makineleri diğer düğümde yeniden başlatır. Sanal disklerin her iki düğümden de erişilebilen ortak bir depolamada durması gerekir: iSCSI ya da Fibre Channel SAN, SMB 3 paylaşımı veya Storage Spaces Direct.
Ortak depolama, Cluster Shared Volume (CSV) olarak yapılandırılır. CSV, birden fazla düğümün aynı diske aynı anda okuma-yazma yapabilmesini sağlar; bu sayede sanal makine bir düğümden diğerine geçerken disk sahipliğini değiştirmeye gerek kalmaz. Microsoft’un önerisine uygun olarak SAN üzerindeki CSV’leri NTFS, Storage Spaces Direct birimlerini ReFS ile biçimlendiriyoruz; yanlış dosya sistemi seçimi CSV’nin yönlendirilmiş modda, daha yavaş çalışmasına yol açabiliyor.
Ağ tarafında yönetim, cluster/CSV trafiği, live migration ve depolama için ayrı ağlar ya da VLAN’lar planlıyoruz. Quorum için bir witness (dosya paylaşımı, disk ya da bulut witness) seçiyor, kurulum bitince Cluster Validation raporunu temiz alana kadar düzeltiyoruz.
- Hyper-V rolü, sanal anahtar (SET) ve VLAN tasarımı
- Failover Cluster, quorum witness ve doğrulama raporu
- CSV birimleri ve depolama yolu yedekliliği (MPIO)
- Live migration ağı ve kimlik doğrulama ayarı
- Hyper-V Replica veya yedekleme ile ikinci kopya
“NTFS enables Direct I/O mode for SAN-attached storage, which provides better performance. CSVs formatted with ReFS on SANs operate in redirected I/O mode.”
NTFS, SAN’a bağlı depolama için Direct I/O modunu etkinleştirir ve bu daha iyi performans sağlar. SAN üzerinde ReFS ile biçimlendirilmiş CSV’ler yönlendirilmiş G/Ç modunda çalışır.
Live migration ve Hyper-V Replica ne işe yarar?
Live migration, çalışan bir sanal makineyi kullanıcı fark etmeden bir host’tan diğerine taşır. Pratikte en çok bakım günlerinde işe yarar: bir host’u güncelleme için boşaltır, yeniden başlatır, sanal makineleri geri alırsınız. Windows Server 2016’dan beri cluster olmadan da kullanılabiliyor, ama asıl gücünü Failover Cluster ile birlikte gösteriyor.
Hyper-V Replica ise farklı bir sorunu çözer. Bir sanal makinenin kopyasını başka bir host’ta ya da başka bir binada tutar; değişiklikleri 30 saniye, 5 dakika veya 15 dakikalık aralıklarla gönderir. Cluster aynı odadaki donanım arızasına karşı korur, Replica ise odanın tamamı kullanılamadığında devreye girer. Windows Server ile birlikte geldiği için ek lisans istemez.
Örneğin Maslak’taki merkez ofiste iki düğümlü bir cluster, Gebze’deki depoda tek bir Hyper-V host düşünelim. ERP ve dosya sunucusu 5 dakikalık aralıkla depoya kopyalanır; ayda bir test failover ile kopyanın açıldığı, üretim ağını etkilemeden doğrulanır. Bu kurguyu felaket kurtarma planı içinde yazılı hale getiriyoruz.
“At the configured replication interval (30 seconds, 5 minutes, or 15 minutes), Hyper-V sends the changes to the secondary host. The replication process is asynchronous, so the primary VM continues to operate while Hyper-V replicates changes.”
Yapılandırılan replikasyon aralığında (30 saniye, 5 dakika veya 15 dakika) Hyper-V değişiklikleri ikincil host’a gönderir. Replikasyon süreci asenkrondur; bu nedenle Hyper-V değişiklikleri kopyalarken birincil sanal makine çalışmaya devam eder.
VMware’den Hyper-V’ye sanal makine dönüştürme nasıl yapılır?
Geçişte tek bir yöntem yok; sanal makine sayısına, işletim sistemlerine ve kabul edilebilir kesinti süresine göre seçim yapıyoruz. Microsoft’un Windows Admin Center için yayımladığı VM Conversion eklentisi vCenter 6.x, 7.x ve 8.x’ten Hyper-V’ye geçişi destekliyor: önce sanal makine çalışırken disklerin tam kopyasını alıyor, kesinti anında Changed Block Tracking ile yalnızca değişen blokları aktarıp makineyi Hyper-V’de açıyor. Eklenti şu an önizleme (preview) aşamasında, bu yüzden üretimde kullanmadan önce test ortamında deniyoruz.
Linux sanal makinelerde geçişten önce Hyper-V sürücülerinin kurulu olması gerekiyor; aksi halde makine taşındıktan sonra açılmayabiliyor. Windows makinelerde VMware Tools’un kaldırılması, ağ kartının yeniden adlandırılması ve sabit IP’nin korunması kontrol listemizde. Eski ve az sayıdaki makineler için diski VMDK’den VHDX’e çevirip elle içe aktarmak, bazı uygulamalar için ise yeni bir sanal makineye temiz kurulum yapıp veriyi taşımak daha sağlıklı olabiliyor.
Geçişi dalgalar halinde yürütüyoruz: önce test ve düşük öncelikli sunucular, sonra iş uygulamaları, en son veritabanları ve etki alanı denetleyicileri. Her dalganın sonunda uygulama sahibinin onayını alıp bir sonrakine geçiyoruz; VMware tarafındaki kaynak makineyi geri dönüş seçeneği olarak bir süre kapalı tutuyoruz.
Hyper-V kurulumundan sonra neler yapılmalı?
Kurulum günü işin yarısı. Host’ların Windows güncellemeleri cluster’a duyarlı güncelleme (Cluster-Aware Updating) ile sırayla yapılmalı, sanal makine yedekleri düzenli test edilmeli, CSV doluluk oranı ve host bellek kullanımı izlenmeli. Hyper-V ile uyumlu bir yedekleme kurgusu için Veeam Backup kurulumu sayfamıza bakabilirsiniz.
Teslimde size bir işletme dokümanı bırakıyoruz: hangi host’ta ne çalışıyor, hangi ağ ne taşıyor, bir düğümü bakıma almak için hangi adımlar izleniyor. İsterseniz izleme ve periyodik bakım için düzenli destek de veriyoruz; yerinde iş İstanbul’da, uzaktan işler Türkiye genelinde yürüyor.
Teslim ettiklerimiz
- Mevcut ortamın envanteri, lisans ve kapasite hesabı
- Hyper-V host veya Failover Cluster kurulumu, CSV ve ağ tasarımı
- Live migration ve Cluster-Aware Updating yapılandırması
- Gerekirse Hyper-V Replica ile ikinci lokasyona kopya ve test failover
- VMware’den dalgalar halinde geçiş planı ve uygulaması
- Geri dönüş planı, işletme dokümanı ve yönetici devir teslimi
Nasıl çalışıyoruz
- 1
Ücretsiz inceleme
Mevcut VMware ya da fiziksel ortamınızı, sanal makine listesini, depolama ve lisans durumunu inceliyor, geçişin mantıklı olup olmadığını yazılı olarak söylüyoruz.
- 2
Tasarım
Host sayısı, depolama tipi, ağ ayrımı, quorum ve yedekleme kurgusunu belirleyip size onaylatıyoruz.
- 3
Kurulum ve doğrulama
Hyper-V rolü, cluster ve CSV kuruluyor; Cluster Validation, live migration ve failover testleri yapılıyor.
- 4
Geçiş dalgaları
Sanal makineler test edilmiş bir yöntemle, mesai dışı pencerelerde ve uygulama sahibinin onayıyla taşınıyor.
- 5
Devir ve destek
İşletme dokümanı teslim ediliyor; isterseniz izleme ve bakım desteği devam ediyor.
Sıkça sorulan sorular
Hyper-V için ayrıca lisans ödemek gerekir mi?
Hyper-V, Windows Server’ın bir rolüdür; ayrı bir hipervizör lisansı yoktur. Ancak sanal makinelerde çalışacak Windows Server sürümleri için lisans gerekir ve Standard ile Datacenter sürümlerinin sanallaştırma hakları farklıdır. Kaç sanal makine çalıştıracağınıza göre hangi lisansın gerektiğini inceleme aşamasında çıkarıyoruz.
VMware’den geçişte ne kadar kesinti olur?
Kesinti, kullanılan yönteme ve makinenin büyüklüğüne bağlıdır. Çalışırken senkronizasyon yapan yöntemlerde kesinti son fark aktarımı ve makinenin Hyper-V’de açılma süresiyle sınırlı kalır. Kritik sunucuları mesai dışı pencereye planlıyoruz.
Mevcut sunucularımızı Hyper-V için kullanabilir miyiz?
Çoğu durumda evet. İşlemcinin sanallaştırma desteği, bellek, ağ kartı sayısı ve depolama bağlantısı uygunsa mevcut host’ları yeniden kurarak kullanabiliyoruz. Geçiş sırasında host’ları sırayla boşaltıp yeniden kurmak mümkün; bu, ek donanım ihtiyacını azaltır.
Cluster için mutlaka SAN gerekir mi?
Hayır. Ortak depolama SAN olabileceği gibi SMB 3 dosya paylaşımı veya sunucuların kendi disklerinden oluşan Storage Spaces Direct da olabilir. Seçim bütçeye, performans ihtiyacına ve mevcut donanıma göre yapılır.
Linux sanal makineler Hyper-V’de çalışır mı?
Evet, güncel Ubuntu, Debian ve RHEL tabanlı dağıtımlar Hyper-V’de çalışır. VMware’den taşırken Linux makinelere geçişten önce Hyper-V sürücülerinin kurulması gerekiyor; bunu geçiş kontrol listesine ekliyoruz.
Yedekleme yazılımımızı değiştirmemiz gerekir mi?
Kullandığınız yazılımın Hyper-V desteğine bağlı. Veeam gibi yaygın ürünler hem VMware hem Hyper-V’yi destekliyor; yedekleme işlerini yeni platforma göre yeniden tanımlamak yeterli olabiliyor. Geçişin ilk gününden itibaren yeni ortamın yedeğinin alındığını doğruluyoruz.
Kurulumu uzaktan yapabilir misiniz?
Tasarım, yapılandırma ve sanal makine geçişlerinin büyük kısmı uzaktan yapılabiliyor. Donanım montajı, kablolama veya depolama bağlantısı gerektiren işlerde İstanbul’da yerinde çalışıyoruz; diğer illerde yerel ekibinizle koordineli ilerliyoruz.
Hyper-V kurulumu ve geçişi ne kadar tutar?
Kapsamı inceledikten sonra yazılı teklif veriyoruz; inceleme ücretsiz. Teklif, host ve sanal makine sayısına, cluster olup olmadığına ve geçişin kaç dalgada yapılacağına göre hazırlanıyor.