Kısaca
SIP trunk, şirketin IP santralini telefon şebekesine fiziksel hat yerine internet veya özel devre üzerinden bağlayan dış hat hizmetidir. Hat, Türkiye’de yetkilendirilmiş bir operatörden alınır. CybUP olarak bu hattı 3CX santral, Asterisk/FreePBX gibi santrallere bağlıyor; codec, NAT, firewall ve yedek hat ayarlarını yapıp arama testleriyle teslim ediyoruz.
SIP trunk nedir, nasıl çalışır?
SIP trunk, operatörün santralinizle SIP protokolü üzerinden konuştuğu sanal bir dış hat demetidir. Çağrının kurulması ve sonlandırılması SIP (RFC 3261) mesajlarıyla, sesin kendisi ise RTP (RFC 3550) paketleriyle taşınır. Tek bir bağlantı üzerinden aynı anda birden fazla görüşme yapılabilir; eş zamanlı kanal sayısı ve numara bloğu operatörle yapılan sözleşmede belirlenir.
Önemli bir ayrım: hattı CybUP vermez. SIP trunk hizmeti, Türkiye’de sabit telefon hizmeti için yetkilendirilmiş bir operatörden alınır. Biz operatörün verdiği bağlantı bilgileriyle santralinizi, ağınızı ve firewall’unuzu bu hatta uygun hale getiriyoruz. Santral henüz yoksa önce IP santral kurulumu planlanır.
“This document describes Session Initiation Protocol (SIP), an application-layer control (signaling) protocol for creating, modifying, and terminating sessions with one or more participants.”
Bu belge, bir veya daha fazla katılımcıyla oturum oluşturmak, değiştirmek ve sonlandırmak için kullanılan uygulama katmanı kontrol (sinyalleşme) protokolü Oturum Başlatma Protokolü’nü (SIP) tanımlar.
Operatörden SIP trunk alırken nelere bakmalı?
Teklif aşamasında eş zamanlı kanal sayısı, numara bloğu, kimlik doğrulama yöntemi, desteklenen codec’ler ve bağlantının internet üzerinden mi yoksa operatörün kendi devresi üzerinden mi geleceği sorulmalıdır. Bu bilgiler kurulumun nasıl yapılacağını doğrudan belirler.
Kimlik doğrulama iki yolla olur: santralin kullanıcı adı ve parolayla operatöre kayıt olması (registration) ya da operatörün yalnızca sizin sabit IP adresinizden gelen trafiği kabul etmesi (IP tabanlı). 3CX’in SIP trunk belgesi de bu iki yöntemi ayrı ayrı anlatır. IP tabanlı doğrulama için sabit bir genel IP adresine ihtiyacınız olur.
- Eş zamanlı kanal sayısı ve numara bloğu (DID)
- Kimlik doğrulama: kayıtlı veya IP tabanlı
- Desteklenen codec’ler ve faks desteği
- İnternet üzerinden mi, operatör devresi üzerinden mi
- Arayan numara gösterimi kuralları
“A SIP trunk authentication is either register based (You will have account details) or IP based, in which case you will need to specify an IP.”
SIP trunk kimlik doğrulaması ya kayıt tabanlıdır (hesap bilgileriniz olur) ya da IP tabanlıdır; bu durumda bir IP adresi belirtmeniz gerekir.
Codec, NAT ve firewall ayarları neden bu kadar önemli?
SIP trunk arızalarının çoğu santralde değil, aradaki ağ cihazındadır. Tipik belirti tek yönlü sestir: siz karşı tarafı duyarsınız, o sizi duymaz. Sebep genellikle NAT’ın arkasındaki santralin kendi iç IP adresini SIP mesajına yazması ve operatörün sesi bu adrese göndermeye çalışmasıdır.
Bunu önlemek için santralde genel IP adresi doğru tanımlanır, firewall’da RTP için belirli bir port aralığı açılır ve yalnızca operatörün IP adreslerinden gelen SIP trafiğine izin verilir. Birçok firewall’da varsayılan açık gelen SIP ALG özelliği SIP mesajlarını değiştirerek sorun çıkarabilir; çoğu kurulumda bunu kapatıyoruz. FortiGate kullanılan ağlarda bu ayarları FortiGate kurulumu ile birlikte ele alıyoruz.
Codec tarafında operatörlerin büyük kısmı G.711 ile çalışır; ses kalitesi yüksektir, bant genişliği ihtiyacı da daha fazladır. G.729 gibi sıkıştırılmış codec’ler daha az bant genişliği kullanır, ama her operatör desteklemez. Santral ile operatör arasında ortak codec’in sıralaması doğru ayarlanmazsa çağrılar kurulmaz ya da gereksiz dönüştürme yapılır.
SBC gerekli mi?
SBC (Session Border Controller), santral ile operatör arasında duran ve SIP trafiğini denetleyen bir ara cihaz ya da yazılımdır. Küçük ve orta ölçekli kurulumlarda doğru yapılandırılmış bir firewall ve santralin kendi güvenlik ayarları çoğu zaman yeterlidir.
Birden fazla santralin tek trunk’ı paylaştığı, uzak kullanıcıların yoğun olduğu ya da operatörün belirli bir SIP biçimi istediği durumlarda SBC kullanmak yönetimi kolaylaştırır. Hangisinin gerektiğine mevcut ağı inceledikten sonra karar veriyoruz.
Numara taşıma nasıl yapılır?
Mevcut sabit numaralarınızı yeni SIP trunk operatörüne taşıyabilirsiniz. BTK’nın numara taşınabilirliği usul ve esaslarına göre başvuru, abonesi olmak istediğiniz işletmeciye (alıcı işletmeci) yapılır; sabit numara taşınabilirliği coğrafi ve coğrafi olmayan numaraları kapsar.
Teknik tarafta taşıma günü kritik andır. Santral, taşınacak numaralar için gelen arama kurallarıyla önceden hazırlanır; operatör numarayı devraldığı anda çağrılar doğru dahiliye ve IVR’a düşer. Taşıma sırasında kısa bir süre çağrıların eski hatta, kısa bir süre de yeni hatta gelmesi olağandır; bu yüzden geçişi mesai dışına planlamanızı öneriyoruz.
SIP trunk kesilirse ne olur? Yedekleme nasıl kurulur?
SIP trunk internet ya da operatör devresine bağlı olduğu için, bu bağlantı kesildiğinde dış aramalar da durur. Bunu önlemenin yolu en az iki katmanda yedeklemedir: ağ bağlantısının ve dış hattın kendisinin.
Ağ tarafında ikinci bir internet hattı ve otomatik geçiş yapan bir firewall kurulabilir; bu konuyu FortiGate SD-WAN ve çift hat sayfasında ayrıntılı anlatıyoruz. Hat tarafında ikinci bir trunk ya da GSM ağ geçidi tanımlanır ve giden arama kuralları birincil hat düştüğünde ikinciye geçecek şekilde yazılır. Gelen aramalar için de operatörün sunduğu yönlendirme seçenekleri konuşulmalıdır.
Diyelim ki 25 kişilik bir sigorta acentesi, müşteri aramalarının kesilmesini kabul edemiyor. Fiber hat üzerinden gelen SIP trunk birincil, ikinci bir internet hattı üzerinden çalışan aynı operatörün trunk’ı ya da bir GSM ağ geçidi yedek olarak kurulur; ana hat kesildiğinde giden aramalar otomatik olarak yedek yoldan çıkar. Hangi yöntemin size uyacağını ücretsiz incelemede netleştiriyoruz.
Teslim ettiklerimiz
- Operatör bilgileriyle santralde SIP trunk tanımı ve kayıt/IP doğrulama ayarı
- Gelen arama (DID) ve giden arama kuralları
- Codec sıralaması ve faks ayarları
- Firewall/NAT kuralları: operatör IP kısıtı, RTP port aralığı, SIP ALG ayarı
- Gerekiyorsa yedek trunk veya GSM ağ geçidiyle otomatik geçiş
- Arama test raporu: iç, dış, mobil, yurt dışı kısıtı ve tek yönlü ses kontrolü
Nasıl çalışıyoruz
- 1
Ön inceleme
Santralinizi, firewall’unuzu, internet bağlantınızı ve operatörden gelen bilgileri inceliyoruz.
- 2
Operatörle koordinasyon
Kimlik doğrulama, codec ve IP bilgilerini operatörle netleştiriyor, gerekiyorsa teknik soruları biz soruyoruz.
- 3
Yapılandırma
Trunk’ı santrale tanımlıyor, firewall ve NAT ayarlarını yapıyor, arama kurallarını yazıyoruz.
- 4
Test
Gelen, giden, mobil ve uzun süreli aramaları test ediyor, ses kalitesini ve yedek geçişi doğruluyoruz.
- 5
Canlıya geçiş
Numaraları planlanan saatte devreye alıyor, ilk gün çağrı kayıtlarını takip ediyoruz.
Sıkça sorulan sorular
SIP trunk hattını CybUP mı veriyor?
Hayır. SIP trunk hattı Türkiye’de yetkilendirilmiş bir operatörden alınır ve sözleşme sizinle operatör arasındadır. Biz bu hattı santralinize ve ağınıza bağlıyor, gerekli ayarları yapıyoruz.
SIP trunk kurulumu ne kadar sürer?
Operatör bilgileri hazırsa yapılandırma ve testler genellikle bir iş günü içinde tamamlanır. Numara taşıma varsa toplam süreyi operatör süreci belirler.
Tek yönlü ses sorunu yaşıyoruz, çözebilir misiniz?
Evet, bu en sık gördüğümüz SIP trunk sorunudur ve çoğunlukla NAT, SIP ALG veya RTP port ayarlarından kaynaklanır. Santral ve firewall ayarlarını inceleyip sebebi bulup düzeltiyoruz.
Hangi santrallerle çalışıyorsunuz?
3CX santral ve Asterisk/FreePBX başta olmak üzere SIP destekleyen IP santrallerde trunk yapılandırıyoruz. Farklı bir santraliniz varsa model ve sürümünü inceleyip değerlendiriyoruz.
Mevcut numaramızı taşırsak kesinti olur mu?
Taşıma anında kısa bir geçiş süresi olabilir. Santrali önceden hazırladığımız ve geçişi mesai dışına planladığımız için etkisi genellikle sınırlı kalır.
SIP trunk için sabit IP gerekli mi?
IP tabanlı kimlik doğrulama kullanan operatörlerde gerekir. Kayıt (registration) yöntemiyle çalışan operatörlerde zorunlu olmayabilir, ama güvenlik kurallarını yazmayı kolaylaştırdığı için yine de öneriyoruz.
SIP trunk kurulumu fiyatı nedir?
Kapsamı inceledikten sonra yazılı teklif veriyoruz; inceleme ücretsiz. Hat ücreti ise operatörün tarifesine göre doğrudan operatörle belirlenir.
Uzaktan kurulum mümkün mü?
Evet. Santrale ve firewall’a uzaktan erişim sağlandığında SIP trunk kurulumu Türkiye geneline uzaktan yapılabilir. İstanbul’da gerektiğinde yerinde geliyoruz.