Kısaca
Zabbix, sunucuların, ağ cihazlarının, sanallaştırma ve uygulamaların performans ve erişilebilirlik verilerini toplayıp eşik aşıldığında uyarı üreten açık kaynak bir izleme platformudur. Kendi BT ekibi olan ya da altyapısını düzenli takip etmek isteyen şirketler içindir. CybUp; Zabbix sunucusunu, agent ve SNMP izlemeyi, şablonları, tetikleyicileri, e-posta ve Telegram uyarılarını ve şube proxy’lerini kurar.
Zabbix ile neler izlenir?
Zabbix ile Windows ve Linux sunucuların işlemci, bellek, disk ve servis durumu; switch, firewall ve kablosuz denetleyicilerin port, trafik ve donanım sağlığı; VMware veya Hyper-V host’ları; web sitelerinin yanıt süresi ve SSL sertifika bitiş tarihi; UPS ve klima gibi sistem odası cihazları izlenebilir. Pratikte “ağa bağlı ve bir şekilde veri veren” her şey izleme kapsamına alınabilir.
İzlemenin değeri, neyin izlendiğinden çok neyin uyarı ürettiğindedir. Kurulumda önce “gece 3’te telefonunuzu çaldırmaya değecek olaylar” listesini sizinle yapıyoruz: etki alanı denetleyicisinin kapanması, internet hattının düşmesi, disk doluluğunun belirli bir seviyeyi geçmesi, yedek işinin başarısız olması. Gerisi pano ve raporda kalıyor.
Zabbix agent mı, SNMP mi kullanılmalı?
Sunucularda Zabbix agent, ağ cihazlarında SNMP kullanmak genel kuraldır. Zabbix agent sunucunun üzerinde çalışır ve yerel bilgileri toplar; pasif kontrolde sunucunun isteğine yanıt verir, aktif kontrolde izlenecek öğe listesini alıp veriyi kendisi gönderir. Aktif mod, sunucunun agent’a doğrudan erişemediği NAT arkasındaki ya da şubedeki makineler için kullanışlıdır. Zabbix agent 2 de aynı görevi kendi yapılandırma dosyasıyla çalışan ayrı bir süreç olarak üstleniyor; hangisinin kurulacağını izlenecek servise göre seçiyoruz.
Switch, firewall, yazıcı ve UPS gibi agent kurulamayan cihazlar SNMP ile izlenir. Mümkün olan her yerde kimlik doğrulama ve şifreleme sunan SNMPv3 kullanıyoruz; SNMPv2c gerekiyorsa community adını varsayılandan değiştirip erişimi yalnızca Zabbix sunucusunun IP’sine açıyoruz. Cihazlarınızın SNMP ayarları için FortiGate ve omurga switch sayfalarımıza bakabilirsiniz.
“Active checks - Zabbix agent collects and sends data without waiting for a request from Zabbix server (or proxy).”
Aktif kontroller: Zabbix agent, Zabbix sunucusundan (veya proxy’den) bir istek beklemeden veriyi toplar ve gönderir.
Şablonlar ve tetikleyiciler nasıl ayarlanır?
Zabbix’te izleme şablonlarla yapılır: bir şablon öğeleri (toplanan veriler), tetikleyicileri (eşik kuralları) ve grafikleri bir arada tutar, host’a bağlandığında hepsi gelir. Zabbix’in hazır şablonları iyi bir başlangıç noktası ama olduğu gibi bırakıldığında genellikle fazla uyarı üretir.
Tetikleyicileri ortamınıza göre ayarlıyoruz. Bir dosya sunucusunda disk doluluğu %85’te uyarı, %95’te yüksek öncelikli alarm olabilir; ama 20 TB’lık bir arşiv biriminde %85 hâlâ terabaytlarca boş alan demektir. Kısa süreli dalgalanmalarda alarm üretmemek için “son 5 dakikanın ortalaması” gibi ifadeler, bağımlılık tanımlarıyla da şubenin hattı düştüğünde o şubedeki 30 cihaz için ayrı ayrı alarm gelmemesi sağlanıyor.
- Host grupları ve isimlendirme düzeni
- Şablonların ortamınıza göre uyarlanması
- Önem dereceleri ve tetikleyici bağımlılıkları
- Bakım pencereleri ve planlı kesintilerde alarm susturma
- Yönetici ve departman bazlı panolar
Zabbix uyarıları e-posta ve Telegram’a nasıl gönderilir?
Uyarılar Zabbix’teki medya tipleri ve eylemlerle (action) yönetilir. E-posta için şirketinizin posta sunucusu ya da Microsoft 365 SMTP ayarlarıyla bir medya tipi tanımlanır. Telegram entegrasyonu ise bir webhook medya tipiyle çalışır: BotFather üzerinden bir bot oluşturulur, bot token’ı Zabbix’e girilir ve uyarının gideceği kişi ya da grup sohbetinin kimliği kullanıcının medya ayarına eklenir.
Kimin neyi alacağını önem derecesine ve saate göre ayırıyoruz. Örneğin mesai içinde tüm uyarılar BT grubunun Telegram kanalına, mesai dışında yalnızca “yüksek” ve “felaket” düzeyindekiler nöbetçinin telefonuna gidebilir. Sorun çözüldüğünde aynı kanala “çözüldü” mesajı düşer; böylece kimse kapanmış bir sorunu aramaz.
Şubeler için Zabbix proxy neden kullanılır?
Zabbix proxy, merkezdeki Zabbix sunucusu adına uzak lokasyonda veri toplar ve merkeze tek bir TCP bağlantısıyla iletir. Topladığı veriyi önce yerelde saklar, böylece şube ile merkez arasındaki bağlantı geçici olarak koptuğunda veri kaybolmaz. Firewall’da yalnızca tek bir kural açmak yeterlidir.
Proxy yalnızca veri toplayıcıdır; tetikleyicileri hesaplamaz ve uyarı göndermez, bunları merkezdeki sunucu yapar. Diyelim ki merkezi İstanbul’da, depoları Bursa ve Ankara’da olan bir dağıtım firmasında her depoya küçük bir sanal makine ya da mini PC üzerinde proxy kuruyoruz; depo içindeki switch, kamera kaydedici ve el terminali erişim noktaları yerelden izleniyor, hat koptuğunda bile veri boşluğu oluşmuyor.
“All data collected by the proxy is stored locally before transmitting it over to the server. This way no data is lost due to any temporary communication problems with the server.”
Proxy’nin topladığı tüm veriler sunucuya iletilmeden önce yerelde saklanır. Böylece sunucuyla yaşanan geçici iletişim sorunları nedeniyle veri kaybolmaz.
Zabbix kurulumundan sonra bakım neden gerekir?
İzleme sistemi de bir sunucudur ve bakım ister. Veritabanı büyür, eski veriler temizlik (housekeeping) ayarlarına göre silinmeli; Zabbix sürümleri güncellenmeli; yeni eklenen sunucular izlemeye dahil edilmeli, emekliye ayrılanlar çıkarılmalı. Bakım yapılmayan bir Zabbix, birkaç ay sonra kimsenin bakmadığı kırmızı bir ekrana dönüşür.
Sistem odasında planlı bir çalışma olduğunda Zabbix’in bakım (maintenance) özelliğiyle ilgili host’ları önceden bakım moduna alıyoruz ki gereksiz alarm üretilmesin. İsterseniz aylık bir gözden geçirmeyle en çok alarm üreten tetikleyicileri raporluyor, ya sorunun kökünü çözüyor ya da eşiği gerçekçi hale getiriyoruz. Yedekleme işlerinin durumunu da izlemeye bağlamak için Veeam Backup sayfamıza bakabilirsiniz.
Teslim ettiklerimiz
- Zabbix sunucusu ve veritabanı kurulumu, sürüm ve yedek ayarı
- Sunuculara agent, ağ cihazlarına SNMPv3 yapılandırması
- Ortama göre uyarlanmış şablonlar, tetikleyiciler ve bağımlılıklar
- E-posta ve Telegram uyarıları, önem derecesi ve saat bazlı kurallar
- Şubeler için Zabbix proxy kurulumu
- Yönetici panoları ve işletme dokümanı
Nasıl çalışıyoruz
- 1
Ücretsiz inceleme
İzlenecek cihaz ve servis listesini, mevcut izleme araçlarını ve uyarı beklentinizi birlikte çıkarıyoruz.
- 2
Kurulum
Zabbix sunucusu ve gerekiyorsa proxy’ler Linux üzerinde kuruluyor, erişim ve yedek ayarları yapılıyor.
- 3
Kapsama alma
Sunuculara agent kuruluyor, ağ cihazlarında SNMP açılıyor, şablonlar bağlanıyor.
- 4
Uyarı ayarı
Tetikleyiciler ve bağımlılıklar ayarlanıyor, e-posta ve Telegram kanalları test ediliyor.
- 5
İnce ayar ve devir
İlk iki haftanın alarmları gözden geçirilip gürültü azaltılıyor, panolar ve doküman teslim ediliyor.
Sıkça sorulan sorular
Zabbix lisans ücreti gerektirir mi?
Zabbix açık kaynak bir yazılımdır, kullanmak için lisans satın almanız gerekmez. Üreticinin ücretli teknik destek seçenekleri de bulunuyor; ihtiyacınız olup olmadığını birlikte değerlendiririz.
Zabbix sunucusu nerede çalışır?
Genellikle şirket içindeki bir Linux sanal makinede çalışır. İzlenen cihaz sayısına göre işlemci, bellek ve disk ihtiyacını hesaplıyoruz; veritabanını izleme verisinin büyümesine göre boyutlandırıyoruz.
Windows sunucuları izleyebilir mi?
Evet. Zabbix agent Windows’ta servis olarak çalışır; servis durumu, olay günlükleri, disk, bellek ve performans sayaçları izlenebilir.
Mevcut PRTG veya başka bir araçtan geçebilir miyiz?
Evet. Önce mevcut araçta neyin izlendiğini ve hangi uyarıların gerçekten kullanıldığını çıkarıyoruz, Zabbix’te bu kapsamı kurup bir süre paralel çalıştırıyoruz. Eski araç ancak yeni sistem doğrulandıktan sonra kapatılıyor.
Çok fazla alarm gelmesinden endişe ediyoruz.
Haklı bir endişe; gürültülü izleme sistemi kısa sürede görmezden gelinir. Bağımlılık tanımları, gerçekçi eşikler ve önem derecesine göre yönlendirme ile yalnızca aksiyon gerektiren uyarıların gelmesini hedefliyoruz; ilk haftalarda birlikte ince ayar yapıyoruz.
Kurulumu uzaktan yapabilir misiniz?
Evet, Zabbix kurulumu ve yapılandırması tamamen uzaktan yapılabiliyor. Şube proxy’si için küçük bir cihaz kurulması gerekirse İstanbul’da yerinde, diğer illerde yerel ekibinizle birlikte çalışıyoruz.
Zabbix kurulumu ne kadar tutar?
Kapsamı inceledikten sonra yazılı teklif veriyoruz; inceleme ücretsiz. İzlenecek cihaz sayısı, şube sayısı ve uyarı kurallarının karmaşıklığı teklifi belirliyor.